dinsdag 30 december 2025

Oslo - Lillehammer

Noorwegen is een land waar je kan genieten van de adembenemende natuur met uitgestrekte bossen, indrukwekkende fjorden, watervallen, rivieren en hoge bergen. Het is een land waar ruige bergen en diepe fjorden elkaar ontmoeten, waar gletsjers glinsteren in de zon en de middernachtzon een magische gloed over het land werpt. Ook de steden in Noorwegen bieden een mix van moderne architectuur en historische bezienswaardigheden. Je kan je hier onderdompelen in de sporen van de Vikingen en genieten van de gastvrijheid van de lokale bevolking. Ik heb in Noorwegen een rondreis gedaan van 11 dagen met Tui. Voor deze rondreis waren we met een groep van 14 mensen. Het was een leuke en toffe groep om deze rondreis mee te doen.

Op de luchthaven in Zaventem komen we al in contact met de medereizigers en de reisleidster Isabelle. We komen aan in Oslo en merken op dat het hier tamelijk warm is. Er is momenteel in het hoge noorden een hittegolf aan de gang. Dus de zon is hier overvloedig aanwezig. Eerst rijden we met de bus naar het hotel en zullen in de namiddag de stad Oslo gaan verkennen.

Tijdens de wandeling met de groep in Oslo komen we eerst aan op het plein “Eidsvolls plass”, gelegen aan de Karl Johans gate straat ofwel de centrale stadsboulevard. Hier kunnen we het Stortinget of Stortinggebouw zien. Stortinget in het Noors betekend “De grote vergadering”. In dit gebouw zetelt het Noors parlement. Het is een indrukwekkend gebouw uit 1866, ontworpen door de Zweedse architect Emil Victor Langlet. Nabij het Stortinggebouw kan ik nog verschillende statige gebouwen zien. Je hebt hier het Grand Hotel Oslo dat beroemd is om de jaarlijkse Nobelprijs-banketten. Je merkt op dat dit een treffend voorbeeld is van klassieke architectuur en moderne luxe. Het is geopend in 1874, ontworpen in klassieke stijl met een witte granieten gevel en een klokkentoren. Het hotel is de jaarlijkse residentie van de Nobelprijswinnaar voor de Vrede tijdens de uitreiking in Oslo. Nabij het Grand Hotel Oslo kan ik ook het historische Karl Johan Hotel zien dat opgericht is in 1874. Het huidige gebouw dateert uit 1899 en is ontworpen in Duitse barokstijl.

Een beetje verder langs de centrale boulevard komen we de Universiteit van Oslo tegen. Dit is de oudste en grootste universiteit van Noorwegen en is opgericht in 1811. De oorspronkelijke gebouwen aan de Karl Johans gate straat zijn ontworpen door Christian Heinrich Grosch, één van de belangrijkste Noorse architecten van de 19de eeuw. Het is gebouwd in neoclassicistische stijl met zuilen, symmetrie en heeft een monumentale uitstraling. Deze universiteit telt meer dan 28000 studenten en biedt opleidingen in vrijwel alle disciplines. De universiteit speelde een sleutelrol in de ontwikkeling van de Noorse democratie en wetenschap. De campus ligt nabij Stortinget wat de symbolische band tussen kennis en bestuur onderstreept. De universiteit is betrokken bij internationaal onderzoek, waaronder klimaatwetenschap, geneeskunde en mensenrechten. Op het plein voor het universiteitsgebouw staan 2 prominente beelden van de Noorse historicus Peter Andreas Munch en de jurist en politicus Anton Martin Schweigaard. Aan de hoofdingang van het gebouw kan je  4 zuilen zien met kenmerkende krulvormige kapitelen. Boven de zuilen kan je een fronton of driehoekige geveltop zien dat versierd is met reliëfs. De zuilen en het fronton symboliseren kennis, stabiliteit en traditie. Dit zorgt ervoor dat het gebouw een monumentale uitstraling heeft. De gevels zijn symmetrisch en opgebouwd uit lichtgekleurde steen, wat het plein voor het universiteitsgebouw een serene en statige sfeer geeft. We gaan het gebouw binnen tot op de eerste verdieping. Ook binnen zijn er klassieke zuilen te zien van Korinthische stijl met rijk versierde kapitelen. Je merkt op dat het interieur hoge plafonds, een stijlvolle wandbekleding en marmeren vloeren heeft.

Centraal op het plein “Eidsvolls plass” kan je een sierlijke fontein zien omringd door groen, zitbanken en standbeelden. Ik merk op dat de verschillende standbeelden rond de fontein kijken in de richting van de fontein. De fontein is niet monumentaal groot, maar elegant en rustgevend. Het water en de symmetrische vormgeving versterken het gevoel van harmonie tussen de omliggende gebouwen.

We wandelen verder op dit plein en komen nu het Nationale theater tegen. Het is een iconisch theatergebouw uit de 19de eeuw. Het theater speelt een centrale rol in de Noorse cultuur en podiumkunsten. Hier genieten we van de prachtige architectuur van het gebouw. Het gebouw werd ontworpen door Hendrik Bull en geopend in 1899. Het is een prachtig voorbeeld van neorenaissancestijl. De voorgevel van het theater wordt gedomineerd door een klassiek portiek met vier massieve zuilen met bovenaan krulvormige kapitelen. Het fronton is versierd met decoratieve beeldhouwwerken en reliëfs die verwijzen naar de kunst en het drama. De gevel is rijk gedetailleerd met steenornamenten, wat het theater grandeur en verfijning verleent. Voor het theater kan je nog twee standbeelden zien van Noorse literaire grootheden.

Vervolgens verlaten we het plein “Eidsvolls plass” en gaan we gaan kijken naar het koninklijk paleis. Het ligt op een verhoogd terrein met uitzicht over het stadscentrum. Het is een indrukwekkend neoklassiek gebouw dat dienstdoet als de officiële residentie van de Noorse monarch. Het paleis is ontworpen door de in Denemarken geboren architect Hans Ditlev Franciscus Linstow. Het is gebouwd tussen 1825 en 1849 in opdracht van koning Karel III Johan. Je kan zien vanop een afstand dat het gebouw een symmetrische gevel heeft en zes ionische zuilen ondersteunen een fronton boven de hoofdingang. Het fronton is sober, zonder uitgebreide beeldhouwwerken, wat past bij de Scandinavische ingetogenheid. De gevel is uitgevoerd in lichtgele steen, wat het paleis een warme en statige uitstraling geeft. Voor het paleis kan je nog een imposant standbeeld van koning Karel III Johan te paard zien. Dit standbeeld werd geplaatst in 1875 als eerbetoon aan de koning die het paleis liet bouwen.

We wandelen verder door Olso en merken dat het een stad is die een unieke mix van historische grandeur en moderne innovatie heeft in haar architectuur. Van statige herenhuizen tot futuristische hoogbouw. De stad weerspiegelt zowel haar rijke verleden als haar vooruitstrevende visie. We passeren een multifunctioneel complex met winkels, kantoren en groene daken.

Ik kan hier ook het Oslo Koncerthus gebouw of Oslo Concert Hall zien. Het is de thuisbasis van het Oslo Filharmoniske Orkester, een internationaal gerenommeerd symfonieorkest. Er zijn hier per jaar ongeveer 300 evenementen, waaronder klassieke concerten, jazz, filmconcerten, kinderconcerten en populaire muziek. Het Oslo Konserthus biedt een unieke culturele ervaring in het hart van de stad.

We naderen de haven en kan hier het Nobel Peace Center gebouw zien. Het is een indrukwekkend museum en cultureel centrum dat volledig gewijd is aan de Nobelprijs voor de Vrede en de idealen die deze vertegenwoordigt. Van hieruit kunnen we het stadhuis zien. We wandelen verder langs de havenpromenade. Hier kan je verschillende cafés en restaurants vinden aan het water. Ik kan hier een toren zien met klok. Dit is de “Tre minutter” kloktoren. Het is een opvallend kunstwerk en herkenningspunt. Het betekent letterlijk “Drie minuten” en is een speelse verwijzing naar hoe lang het duurt om van het stadhuis naar de fjord te wandelen. Het is geen gewone klok, maar een kunstinstallatie die deel uitmaakt van de visuele identiteit van de havenpromenade. Ik kan ook een opschrift zien van de jaartallen 1949 - 1982. Dit verwijst naar de periode waarin de klok actief was bij de Aker Mekaniske Verksted, een voormalige scheepswerf en industrieel complex aan de Oslofjord. Hier nemen we even een pauze met de groep op een terras en genieten van een fris lokaal bier.

In de stad kan je op verschillende plaatsen veel elektrische steps bij elkaar zien staan. Je kan ze huren en ze zijn hier razend populair en handig voor korte ritten door de stad.

Nadien wandelen we verder op de havenpromenade. In de verte aan de andere kant van de haven kan je de Akershus Festning zien. Het is een indrukwekkend middeleeuwse vesting en het complex bestaat uit een kasteel en een fort. Het is gebouwd rond 1290 om Oslo te beschermen tegen aanvallen. Aan het uiterste puntje van de havenpromenade zien we een charmant stadsstrand dat gelegen is op het schiereiland Tjuvholmen, direct naast het Astrup Fearnly Museum. Het is een klein kiezelstrand en ideaal voor gezinnen en kinderen. Vanaf de pier kan je het Oslofjord in springen en zwemmen. Hier kon ik meerdere luxe wooncomplexen met moderne architectuur zien met uitzicht op het Oslofjord. In de haven zie je kleine aanlegplaatsen voor privéboten. Het Astrup Fearnley Museum is een toonaangevend museum voor hedendaagse kunst. De verschillende sculpturen die hier verspreid zijn over het gebied zijn onderdeel van het museum.

We wandelen terug op de havenpromenade en wandelen dan naar de voorkant van het stadhuis. De gevel is gemaakt van rode baksteen en versierd met beelden en reliëfs die Noorse geschiedenis en mythologie uitbeelden. Op de voorgevel kan je ook nog een indrukwekkende astronomische klok zien. Op de klok kan je ook de tekens van de dierenriem zien.

Vervolgens wandelen we naar het Oslo Centraal station en gaan binnen in de stationshal kijken. De stijl is een mix van functioneel modernisme en stedelijke integratie zoals grote stalen bogen geïnspireerd op klassieke Europese stations en veel glas en open ruimtes voor lichtinval en zichtlijnen. De stationshal is ontworpen met logistieke helderheid zoals recht doorlopende assen van noord naar zuid en gemakkelijke oriëntatie zonder veel richtingsveranderingen. Je kan hier ook een complex met kantoren en winkels vinden dat deel uitmaakt van het stationsgebied.

Op het plein voor het station kan ik twee opvallende beelden zien. Direct aan de hoofdingang van het station zie ik een beeld van een tijger. Het is 4,5 meter lang en is gemaakt in 2000 als geschenk voor Oslo’s 100 jarig bestaan. Oslo wordt vaak de tijgerstad genoemd, een bijnaam die teruggaat tot een gedicht uit 1870. In dat gedicht staat de tijger symbool voor de gevaarlijke stad. Tegenwoordig wordt tijgerstad eerder gezien als een levendige bruisende stad dan als iets negatiefs. Een ander beeld dat ik zie is een beeld van een enorme hamer die een swastika verplettert. De hamer symboliseert de strijd tegen fascisme en onderdrukking. Op het plein aan de zijkant van het station zie ik het kunstwerk “De aarde en de zon”. Je kan een beeld van een man en een vrouw boven op een granieten zuil zien. Rond de zuil is een fontein die symbool staat voor leven en energie. De figuren in de zuil stellen de menselijk relatie tot de natuur en het universum voor. Het kunstwerk is bedoeld als viering van het leven, de harmonie tussen mens en natuur en de kosmische verbondenheid. Het kunstwerk past goed bij de dynamiek van het station: een plek van beweging, verbinding en energie.

Nadien wandelen we verder en zien nog het Opera huis en het Munch museum. Het Operahuis is een architectonisch meesterwerk dat letterlijk uit het water lijkt te rijzen. Het is geopend in 2008. De stijl is modern en minimalistisch met strakke lijnen en eenvoudige vormen, geïnspireerd door een ijsberg. Je kan ook een hellend dakvlak zien waar er bezoekers op wandelen. Het Munch museum is een eerbetoon aan de Noorse kunstenaar Edvard Munch, vooral bekend van zijn iconische werk “De Schreeuw”. Het gebouw is bekleed met gerecycleerde aluminium panelen die zonlicht filteren en de temperatuur reguleren. Het gebouw is 60 meter hoog en heeft een opvallende knik in de gevel.

In het water van het Oslofjord voor het Munch museum zie je een glazen kunstwerk of een drijvende sculptuur, die “She Lies” heet. Het bestaat uit roestvrij staal en glaspanelen. Het is ongeveer 12 meter hoog. Het verbeeldt een ijsberg die langzaam ronddraait op het water en het is een metafoor voor de veranderlijkheid van natuur en cultuur. De sculptuur draait mee met de wind en stroming, waardoor het voortdurend van vorm en reflectie veranderd.

Vervolgens keren we terug naar het hotel en passeren nog de Domkerk van Oslo. Je merkt dat de stijl van de kerk barok is, met latere neogotische invloeden. Voor het hotel zien we ook nog een prachtig kunstwerk “De lichtfontein”. Het bestaat uit een cirkelvormige structuur met lichtgevende elementen. Het geeft een modern en abstract gevoel, vooral ’s avonds wanneer de verlichting tot leven komt. Het symboliseert energie, beweging en stedelijke dynamiek.

Na het avondeten maak ik nog een avondwandeling en passeer nogmaals langs een wand waarop ik vele prachtige graffiti muurschilderingen kan bewonderen. Tijdens de wandeling kom ik ook het Oslo Nye theater tegen. Het is één van de geliefde en historische theaters in Oslo, met een rijke traditie in toneel, musical en jeugdvoorstellingen.

De volgende dag komen we in contact met de buschauffeur Ari die ons zal vervoeren tijdens de rondreis. We vertrekken met de groep naar Lillehammer en er wacht ons een prachtige rit wanneer we langs het majestueuze Mjosameer rijden. Het is als het ware een uitgestrekte, glinsterende watermassa die zich kilometers uitstrekt. De weg slingert lang het meer met panoramische vergezichten. Vlak voor Lillehamer steek je het meer over via een lange brug met prachtig uitzicht over het water en de heuvels.

We rijden eerst naar het Olympisch schaatsstadion in Hamar, vlak bij Lillehammer, dat bekend staat als Vikingskipet of Vikingenschip. Het is gebouwd voor de Olympische winterspelen in 1994 in Lillehammer. Het dak lijkt op de omgekeerde romp van een Vikingschip. Het is gemaakt van hout en staal, met indrukwekkende glulam-liggers (of gelijmd gelamineerd hout). Het heeft een capaciteit van ca. 10600 toeschouwers. Het is een hoofdarena voor langebaanschaatsen. Het wordt nu ook gebruikt voor concerten, beurzen en e-sport evenementen. Ik heb ook eens door het raam van een deur naar binnen kunnen kijken hoe de arena eruit zag. Voor de ingang van Vikingskipet kan ik een standbeeld zien van een schaatser. Deze beeldt een langebaanschaatser uit in actie, in een dynamische houding. Het beeld werd er geplaatst als eerbetoon aan de Olympische sporters en de Noorse schaatstraditie.

Nadien rijden we met de bus naar Lysgardsbakken. Dit is de Olympische schansspringlocatie in Lillehammer. Je kan hier een grote schans en een normale schans naast elkaar zien liggen. Deze werden gebouwd in 1993, speciaal voor de Olympische spelen van 1994. Ze worden nog steeds gebruikt voor internationale wedstrijden schansspringen en het is in de winter een actieve sportlocatie. In deze arena kunnen 40000 toeschouwers zitten. Je kan met trappen langs de schans naar boven gaan om een panoramisch uitzicht te hebben. Of je kan ook een skilift nemen naar boven. Vanaf hier kan je ook het Mjosameer zien liggen. Ook merk ik hier de Olympische vlamkoker op waar de Olympische vlam in werd ontstoken tijdens de winterspelen van 1994. Leuk is dat je als bezoeker op skilatten kan staan en een foto nemen alsof je net van de schans bent gesprongen.

Na dit bezoek rijden we met de bus naar het stadcentrum van Lillehammer. Eerst wandel ik naar de kerk. Het is een prachtige rode bakstenen kerk met een rijke geschiedenis en een serene begraafplaats eromheen. Deze kerk is gebouwd in 1882 en het is een langwerpige kerk. De kerk staat op een historische plek waar al sinds de 13de eeuw een houten staafkerk heeft gestaan. Ik ben binnen in de kerk gaan kijken en nabij het altaar kan ik een houten reliëf zien van Jesus. Achteraan de kerk kan ik een majestueus orgel zien staan. De interieurstijl is oorspronkelijk neogotisch, maar na renovaties in 1959 en 2007 heeft het een meer eigentijdse uitstraling gekregen, met behoud van de historische elementen.

Daarna wandel ik naar het kloppend hart van het stadscentrum. De Storgata is een charmante en levendige hoofdwinkelstraat in het stadscentrum. De straat staat bekend om zijn goed bewaarde houten architectuur, wat zorgt voor een unieke sfeer. Je kan hier meer dan 125 winkels vinden van kleding, sportartikelen en sieraden tot lokale ambacht en souvenirs. Er zijn hier gezellige plekken te vinden om te pauzeren. Je kan hier koffiehuizen en traditionele Noorse eetgelegenheden vinden.

Ik kan hier ook een standbeeld zien van Ludvig Wiese. Hij vestigde zich in Lillehammer in de jaren 1820 en werd in 1837 de eerste burgemeester van Lillehammer. Het beeld toont Wiese als een waardige en vooruitstrevend figuur, passend bij zijn rol als stadsontwikkelaar. Het standbeeld is een mooi eerbetoon aan een man die Lillehammer mee vorm gaf.

Voor de bibliotheek in Lillehammer kan ik een ander prachtig kunstwerk zien. Dit is het Birkenbiner standbeeld. In het jaar 1206, tijdens een periode van burgeroorlog in Noorwegen, moesten twee loyale strijders de jonge kroonprins Hakon Hakonsson in veiligheid brengen. Hij was nog maar twee jaar oud en werd bedreigd door rivaliserende troepen. De twee mannen, bekend als Birkebeiners (vernoemd naar hun eenvoudig schoeisel van berkenschors), skieden 200 kilometer door ruig berglandschap en barre winteromstandigheden. Ze droegen de prins in een rugzak op hun rug, over de bergen van Osterdalen naar veiligheid in Trondheim. Deze tocht redde het leven van de prins, die later koning werd en vrede bracht in Noorwegen. Het standbeeld is een krachtig symbool van moed, loyaliteit en doorzettingsvermogen. Het is een eerbetoon aan deze historische tocht en de rol die Lillehammer speelde in het verhaal. Hoewel het historische verhaal twee mannen betreft, heeft de kunstenaar van het standbeeld ervoor gekozen om slechts één skiër af te beelden die de jonge prins Hakon Hakonsson onder zijn arm draagt. Sinds 1932 wordt jaarlijks het Birkebeinerrennet gehouden, dat een langlaufwedstrijd van 54 km is van Rena naar Lillehammer. Elke deelnemer moet een rugzak van 3,5 kg dragen. Symbolisch voor het gewicht van het kind dat ze destijds droegen.

Een opvallend gebouw dat ik zag was het kunst museum in Lillehammer. De gevel van het gebouw is een spectaculair metalen reliëf. De façade verandert van uiterlijk afhankelijk van het licht. Het museum bevat een rijke collectie Noorse kunst van de 19de eeuw tot nu.

Na ons bezoek aan het stadscentrum van Lillehammer rijden we met de bus naar Maihaugen. Het is een gigantisch openluchtmuseum in Lillehammer waar je de Noorse geschiedenis in duikt. Het is zelfs het grootste openluchtmuseum van Europa. Het is gelegen in een prachtig landschap aan de rand van Lillehammer. Je wandelt hier rond tussen historische gebouwen uit heel Noorwegen die hier verzameld werden. Je kan hier meer dan 200 historische gebouwen vinden van de 13de eeuw tot nu. Je vindt hier boerderijen, stadswoningen, ambachtshuizen, een staafkerk en zelfs het geboortehuis van koningin Sonja. De gebouwen zijn zorgvuldig verplaatst of nagebouwd om een authentiek beeld te geven van het leven in Noorwegen door de eeuwen heen. Je beleefd een tijdreis door de Noorse geschiedenis.

Het pronkstuk is uiteraard de staafkerk van Garmo die in de twaalfde eeuw gebouwd werd, rond het jaar 1150 in het dorp Garmo in het Gudbrandsdal. In het begin van de 20ste  eeuw werd de kerk zorgvuldig gedemonteerd en overgebracht naar Maihaugen. De architectuur is een klassieke staafkerkconstructie met houten stijlen (“staven”) als dragende elementen. Rijke houtsnijwerken en een karakteristiek drakengevelmotief zijn typerend voor deze Noorse middeleeuwse kerken. De donkere, teerachtige buitenkant contrasteert prachtig met het groen landschap van Maihaugen. De buitenkant is vaak bedekt met teer, wat het hout beschermt tegen het ruige Noorse klimaat. Dit geeft de kerken hun karakteristieke donkere, bijna mystieke uitstraling. Veel staafkerken hebben meerdere dakniveaus, vaak met steile hellingen en uitstekende dakranden. Dit geeft ze een bijna kathedraalachtige vorm, ondanks hun bescheiden grootte. De kerken zijn relatief klein, maar hebben een hoog, torenvormig silhouet.

De kerk weerspiegelt de christelijke overgangsperiode in Noorwegen, waarin oude heidense symboliek vermengd werd met christelijke motieven. We gaan ook naar binnen in de kerk en krijgen uitleg van een gids over de geschiedenis van de kerk. Je vindt binnenin een eenvoudig altaar, houten banken en een sfeer die de spiritualiteit van de middeleeuwen oproept. Binnenin is het vaak donker en intiem, met een eenvoudige inrichting.

Er lopen hier acteurs in historische kleding rond die het leven van vroeger naspelen. Zo kwamen we aan een schoolgebouw. De actrice verkleed als lerares had een grote bel in haar hand en stond voor de ingang van het kleine houten schoolgebouw. De bel luiden was vroeger een ritueel waarmee de schooldag begon. Eerst gingen de jongens naar binnen in het leslokaal en nemen plaats op de linkerzijde van het lokaal op hun houten banken. Vervolgens kwamen de meisjes de klas binnen en ze gaan rechts zitten, netjes in het gelid. De jongens links en de meisjes rechts was typerend voor veel scholen in de 19de en vroege 20ste eeuw. De meisjes hun haar was in vlechten en ze waren gekleed in lange rokken en schorten. Ook de actrice die de lerares speelde had vlechten in het haar en een lange rok met een schort erover. De jongens droegen vroeger meestal wollen truien en hadden leren schooltasjes. In landelijke gebieden waren er vaak éénkamer schoolgebouwen waar de kinderen gescheiden zaten op basis van geslacht. Veel oude schoolgebouwen waren klein en eenvoudig, vaak met één leslokaal, een hal, een kamer voor de leraar en soms een galerij aan de achterkant. Zo mochten we zelf terug eens plaatsnemen op de schoolbanken waar de mannen eerst naar binnen gingen na het luiden van de bel en vervolgens de vrouwen. De lerares of de actrice die de lerares speelde vertelde meer over de geschiedenis van het onderwijs in Noorwegen. In de 19de eeuw in Noorwegen speelden priesters en andere religieuze figuren een belangrijke rol in het onderwijs, vooral in landelijke gebieden waar formele scholen schaars waren. In veel dorpen waren priesters vaak de enige goed opgeleide personen. Kinderen moesten religieus onderricht volgen om bevestigd te worden in de kerk. De Noorse overheid voerde geleidelijk hervormingen door. In 1860 werd het lager onderwijs versterkt en in 1889 werd de leerplicht ingevoerd en de kinderen moesten minimaal zeven jaar naar school. Er waren in agrarische gebieden veel ouders die hun kinderen liever op het land laten werken dan naar school te sturen. Dit leidde tot spanningen tussen religieuze en maatschappelijke verwachtingen enerzijds en economische noodzaak anderzijds.

Ik merk hier veel houten huizen op met groene grasdaken. Grasdaken of groene daken werden in Noorwegen al sinds de Vikingtijd gebruikt en ze hebben meerdere functies. De dikke laag graszoden bovenop een waterdichte laag berkenbast zorgt voor uitstekende isolatie. Het is dan warm in de winter en koel in de zomer. Grasdaken zijn ook zwaar en stevig, waardoor ze goed bestand zijn tegen stormen en neerslag. Het Noorse klimaat is ruw met veel regen, sneeuw en wind. De materialen hout, berkenbast en graszoden waren lokaal beschikbaar en goedkoop. Het was een slimme manier om met natuurlijke middelen een duurzaam dak te bouwen. Onder het gras ligt een laag berkenbast die waterafstotend werken. De graszoden worden stevig aangestampt en vastgehouden met houten balken en stenen aan de zijkant.

We wandelen hier door het platteland van de 18de eeuw. Ik ben een gaan kijken binnen in een interieur van een huis van vroeger. Je merkt op dat het belangrijkste kenmerk van traditionele interieurs hout, hout en nog eens hout is. Vrijwel alles was van hout: vloeren, muren, plafonds en meubels. Door het beperkte daglicht in de winter waren interieurs vaak donker, maar gezellig. Ik kan een kast meubelstuk zien die prachtige decoraties in het hout had. Rood, oker, donkergroen en blauw waren populaire kleuren voor de meubels. Textiel zoals geweven wandtapijten en wollen dekens brachten kleur en warmte in het interieur. De ramen waren klein om warmteverlies te beperken. Licht kwam van kaarsen, olielampen en de haard. In het huis zag ik ook een open haard. Dit was hier eigenlijk het centrale punt van het huis. Hier werd gekookt, gegeten, gewerkt en gerust. Nabij de haard ging een rek voor keukengerei. Ik zag in de woning ook een spinnewiel staan. Het was een essentieel onderdeel van het dagelijkse leven, vooral op boerderijen en landelijke huishoudens. Spinnen was een typische taak voor vrouwen en gebeurde vaak in de wintermaanden.

Ik heb ook enkele interieurs gaan bekijken van huizen uit de 19de eeuw. Ik merk enkele verschillen op. De centrale open haard was vervangen door een kachel. Ik zie ook meer gescheiden kamers in de huizen: een keuken, woonkamer en slaapkamer, terwijl dit in vorige eeuw nog één multifunctionele ruimte is. Ik kan zien dat men het hout al schildert in een kleur, terwijl dit vroeger onbewerkt ruw hout was. In het interieur gebruikt men meer lichtere kleuren, terwijl dit vroeger meer donkere tinten waren. Je kan hier de overgang en veranderingen in huizen ontdekken tussen de 18de en de 19de eeuw. Van sobere boerderijen met donkere interieurs uit de 18de eeuw naar lichtere, meer gestructureerde huizen met invloeden van burgerlijke stijl. Het is alsof je door de tijd wandelt.

Daarna lopen we nog in een woonwijk uit de 20ste eeuw.  We zien hier ook nog het barndomshuis van koningin Sonja van Noorwegen. Het werd oorspronkelijk gebouwd in 1935. In 2016 werd het huis zorgvuldig gedemonteerd en overgebracht naar dit openluchtmuseum. Sonja Haraldsen woonde hier tot haar huwelijk met kroonprins Harald in 1968. Tijdens hun negen jaar lange verkering, die geheim moest blijven omdat zij een burgermeisje was, was dit huis één van de weinige plekken waar ze elkaar privé konden ontmoeten. We hebben binnen in het huis het interieur gaan bekijken. In het huis staan nog de originele meubels en zie je het decor uit de jaren 1930 - 1960. Je ziet de woonkamer zoals die eruit zag toen ze het huis verliet. Je ziet ook persoonlijke objecten en kunst die haar jeugd weerspiegelen. Het huis is niet alleen een architectonisch juweel, maar ook een tastbare herinnering aan een vrouw die van burgermeisje uit Oslo uitgroeide tot koningin van Noorwegen en daarmee een belangrijk hoofdstuk schreef in de moderne Noorse geschiedenis.

We wandelen nog door de straat van een Noorse stad uit het einde van de 19de eeuw. In de straat zie ik een apotheek gebouw. Ik ben binnen een kijkje gaan nemen in de apotheek. Binnen is het apotheekinterieur uit de jaren 1890 met verschillende mahoniehouten kasten waarop oude medicijnflessen en potjes staan uitgestald. Apotheken maakten in die tijd medicijnen zelf met natuurlijke ingrediënten. Verder zie je nog andere apothekersinstrumenten zoals oa een weegschaal, een kom met stamper om de ingrediënten fijn te malen. De apotheker bediende zijn klanten vanachter een toonbank met een klassieke uitstraling. Deze apotheek laat zien hoe gezondheidszorg en medicijnverstrekking er vroeger uitzagen en hoe belangrijk de rol van de apotheker was in de gemeenschap. In de straat zie ik ook andere gebouwen uit die tijd, zoals een postkantoor, een souvenirwinkel en een goudsmederij.

Daarna kunnen we nog eens rondkijken in de souvenirshop. Ik merk op dat er veel trollen in de souvenirwinkel staan. Trollen zijn een diepgeworteld onderdeel van de Noorse cultuur en mythologie. Het woord trol komt van het Oudnoorse en betekent eigenlijk “bovennatuurlijke kracht”. Trollen worden gezien als afstammelingen van oerkrachten van de natuur. Ze wonen in afgelegen gebieden zoals bergen, bossen en grotten. Er zijn grote, monsterlijke trollen, maar ook kleinere kabouterachtige wezens. Sommige zijn kwaadaardig en gevaarlijk. Terwijl anderen worden gezien als beschermers van de natuur. Trollen komen voor in talloze Noorse sprookjes en sagen. Ze zijn vaak dom, sterk en bang voor zonlicht, want dan veranderen ze in steen. Ze kunnen het geluid van kerkklokken niet verdragen en blijven dus ver van dorpen. Trollen zijn een symbool van Noorse natuur en mystiek. Bergen en rotsformaties worden vaak naar trollen genoemd, zoals bv Trolltunga of Trollstigen. De trollen zijn niet zomaar folklorefiguren. Ze zijn een levend symbool van de Noorse identiteit, verweven met natuur, mystiek en verhalen. Ze zijn een speelse manier om de mystiek van het Noorse landschap te vieren. Ze maken het landschap bijna magisch en dat voel je als je door Noorwegen reist.

Na dit bezoek aan het openluchtmuseum rijden we met de bus naar het hotel in Lillehammer. Ik maak kort een wandeling nabij de omgeving van het hotel. Ik kan rond het hotel verschillende kleinere kunstwerken of decoratieve elementen zien. Ik zag ook dat er nabij het hotel een vijver is om te zwemmen. Na het avondeten in het stadscentrum van Lillehammer doe ik nog met een kleine groep een wandeling langs de Mesna rivier. Dit is echt een verborgen parel voor natuurliefhebbers. Ik wandel hier in bosrijk gebied langs de rivier en op sommige plaatsen kan je prachtige watervallen en stroomversnellingen bewonderen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Oslo - Lillehammer

Noorwegen is een land waar je kan genieten van de adembenemende natuur met uitgestrekte bossen, indrukwekkende fjorden, watervallen, riviere...